Amerikaanse IPA's en American IPA: wat is het verschil?

Regelmatig krijg ik klanten in de winkel die op pad zijn gestuurd door een familielid, of zelf op zoek zijn naar een lekker verwenbiertje. De vraag die dan vaak volgt is iets in de trant van:

“Ik zoek een IPA.”

Dat klinkt op het eerste gezicht vrij duidelijk. Totdat ik vertel dat we in de winkel ongeveer vier meter aan IPA’s hebben staan.

Als ik iemand vervolgens naar die meters vol blikken en flessen wijs, zie ik regelmatig dezelfde blik: oké… maar welke moet ik dan hebben?

En dat snap ik eigenlijk heel goed. Want IPA is inmiddels niet één soort bier. De wereld van IPA’s is enorm divers geworden. Van strak, bitter en harsig tot zacht, troebel en bijna tropisch fruitig. En dan hebben we het nog niet eens gehad over Session IPA, Double IPA, Triple IPA, West Coast IPA, New England IPA, Cold IPA en alles wat brouwers daar inmiddels weer tussen hebben bedacht.

Bier is verwarrend. Dat zeg ik klanten ook regelmatig.

Bij andere alcoholhoudende dranken zijn er vaak vrij duidelijke regels over waarom iets heet zoals het heet. Neem wijn. Staat er in Europa één druivenras, bijvoorbeeld Chardonnay, op het etiket, dan moet minimaal 85% van de wijn daadwerkelijk van die druif zijn gemaakt.

Bij bier werkt dat lang niet altijd zo logisch.

Een Dubbel en een Tripel zijn bijvoorbeeld twee verschillende Belgische bierstijlen. Zonder enige voorkennis zou je aan de namen misschien verwachten dat een Tripel simpelweg anderhalf keer zoveel van iets bevat als een Dubbel. Dat is niet zo.

En dan wordt het nog leuker.

Want we hebben óók een Double IPA en een Triple IPA. Hebben die dan iets met een Belgische Dubbel of Tripel te maken?

Nee. Helemaal niets.

De termen zijn simpelweg in verschillende periodes en op verschillende plekken ontstaan en hebben uiteindelijk ieder hun eigen betekenis gekregen.

Daarom begin ik met deze rubriek: Wat is het verschil?

Hierin duik ik regelmatig in bierstijlen, termen en namen die we in de bierwereld heel normaal zijn gaan vinden, maar die voor iemand die er niet dagelijks mee bezig is helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn.

En voor de eerste editie beginnen we meteen met een mooie:

Amerikaanse IPA’s en American IPA’s

Of, om het in het Engels iets duidelijker te maken:

American IPA versus IPA from America.

Want een Amerikaanse IPA kan een American IPA zijn.

Maar een Amerikaanse IPA hoeft helemaal geen American IPA te zijn.

En een American IPA hoeft tegenwoordig zelfs niet eens uit Amerika te komen.

Verwarrend? Precies daarom deze rubriek.

Wat is een American IPA?

American IPA zegt iets over het soort IPA dat je drinkt. Het is een bierstijl die is ontstaan in de Verenigde Staten en voortbouwt op de oorspronkelijke Engelse India Pale Ale.

Volgens het Amerikaanse Beer Judge Certification Program, beter bekend als de BJCP, is een American IPA een hop-forward, relatief droog en bitter bier. De stijl wordt traditioneel sterk geassocieerd met Amerikaanse en andere zogenaamde New World-hoppen.

Denk daarbij aan smaken en aroma’s als citrus, dennen en hars, tropisch fruit en steenfruit.

Dat betekent overigens niet dat een American IPA per definitie met Amerikaanse hop gebrouwen moet worden. De huidige richtlijnen laten expliciet ruimte voor iedere hopsoort. Het woord American zegt hier dus vooral iets over de oorsprong en het karakter van de bierstijl, en niet over het land waarin het bier daadwerkelijk wordt gebrouwen.

Kort door de bocht kun je een klassieke American IPA herkennen aan een behoorlijk droog karakter, een duidelijke bitterheid en vooral veel hop.

Een bekend voorbeeld is Goose Island IPA uit Chicago. Het bier wordt al sinds 1990 gebrouwen en is inmiddels een klassieker binnen de stijl. Citrus, grapefruit, wat dennenachtige tonen en een stevige maar gebalanceerde bitterheid: precies het soort smaken dat veel mensen met een klassieke American IPA associëren.

Voor Nederlandse bierdrinkers is Goose Island ook interessant omdat het een van de Amerikaanse IPA’s is die hier relatief breed verkrijgbaar werd. Zeker toen speciaalbier en IPA halverwege de jaren 2010 bij een veel groter publiek populair begonnen te worden, maakten veel mensen via dit soort bieren kennis met die uitgesproken Amerikaanse IPA-smaak.

Als iemand tegen mij zegt:

“Ik zoek gewoon zo’n IPA.”

dan bedoelt diegene verrassend vaak precies dit type bier. Bitter, droog, hoppig en met duidelijke citrusachtige smaken.

Alleen is dat tegenwoordig nog maar één tak van een behoorlijk grote IPA-stamboom.

En wat is dan een Amerikaanse IPA?

Amerikaanse IPA’s zijn een veel bredere categorie. Daarmee bedoelen we simpelweg IPA’s die in de Verenigde Staten worden gebrouwen.

En daar kan dus van alles tussen zitten.

De oorspronkelijke India Pale Ale heeft zijn wortels in Engeland, maar de Verenigde Staten hebben een enorme rol gespeeld in de ontwikkeling van de moderne IPA zoals we die vandaag kennen.

Amerikaanse craftbrouwers zijn de afgelopen decennia volop met IPA gaan experimenteren. Met nieuwe hopsoorten, grotere hoeveelheden hop, andere brouwtechnieken, verschillende alcoholpercentages, meer of juist minder bitterheid en een compleet ander mondgevoel.

Daaruit zijn allerlei varianten ontstaan die inmiddels over de hele wereld worden gebrouwen.

Een van de bekendste voorbeelden is de New England IPA, meestal afgekort tot NEIPA. Deze stijl ontstond in het noordoosten van de Verenigde Staten en is bijna het tegenovergestelde van wat veel mensen vroeger onder een IPA verstonden: troebel, zacht en enorm fruitig, met veel minder nadruk op scherpe bitterheid.

Ook de Double IPA, of DIPA, werd groot binnen de Amerikaanse craftbiercultuur. Meer alcohol, meer hop en vaak ook meer smaak. Inmiddels gaan sommige brouwers nog een stap verder met de Triple IPA, oftewel TIPA.

En daar houdt het natuurlijk niet op.

West Coast IPA, Hazy IPA, Session IPA, Black IPA, Cold IPA: Amerikaanse brouwers hebben een behoorlijke stempel gedrukt op hoe breed het begrip IPA tegenwoordig is geworden.

Al deze stijlen worden inmiddels ook uitstekend gebrouwen in Nederland, België, Engeland, Polen, Scandinavië en eigenlijk overal waar een moderne craftbiercultuur is ontstaan. Toch blijven de Verenigde Staten voor veel bierliefhebbers een belangrijk referentiepunt als het om moderne IPA gaat.

En dan komen we natuurlijk bij smaak. Daar valt over te twisten.

Persoonlijk vind ik dat goede Amerikaanse IPA’s regelmatig nét wat meer diepgang en intensiteit hebben dan hun Europese tegenhangers. Dat betekent absoluut niet dat ze automatisch beter zijn. Er worden in Europa inmiddels fantastische IPA’s gemaakt. Maar bij een aantal goede Amerikaanse brouwerijen kom je een bepaalde gelaagdheid in hoparoma en smaak tegen die moeilijk te evenaren is.

Dat kan met ervaring te maken hebben, met de beschikbaarheid en versheid van bepaalde hopsoorten, met brouwtechniek of simpelweg met de traditie die daar inmiddels is opgebouwd.

Dus: American IPA of Amerikaanse IPA?

Daarmee komen we uiteindelijk terug bij de oorspronkelijke vraag.

Een American IPA is een bierstijl. Een doorgaans vrij droge, hoppige en duidelijk bittere IPA die voortkomt uit de Amerikaanse interpretatie van de oorspronkelijke India Pale Ale.

Een Amerikaanse IPA vertelt je alleen dat de IPA in de Verenigde Staten is gebrouwen.

Die Amerikaanse IPA kan een klassieke American IPA zijn, maar net zo goed een NEIPA, Double IPA, Triple IPA, West Coast IPA of een van de vele andere varianten.

Andersom kan een brouwer in Rotterdam prima een American IPA brouwen.

Dus:

Een American IPA hoeft niet uit Amerika te komen.

En:

Een IPA uit Amerika hoeft geen American IPA te zijn.

Wanneer iemand de winkel binnenloopt en zegt:

“Ik zoek een Amerikaanse IPA.”

dan is mijn volgende vraag daarom meestal:

“Bedoel je een IPA uit Amerika, of zoek je die klassieke droge en bittere American IPA-stijl?”

Bier is soms verwarrend.
Maar misschien is dat juist een van de dingen die het zo interessant maakt.